CERT-WM is het sectorbrede Computer Emergency Response Team dat digitale incidenten monitort, onderzoekt en coördineert.

De CERT‑WM piketdienst is in januari gestart en zorgt ervoor dat onze cyberveiligheidsdienstverlening nu 24/7 beschikbaar is. De dienst is opgezet om meldingen over cyberdreigingen direct op te vangen en te analyseren.

Sinds de lancering is de piketdienst al meerdere keren succesvol ingezet, waardoor cybermeldingen snel en accuraat konden worden beoordeeld en de digitale weerbaarheid van de waterschapsector verder is versterkt.

De waterschappen zijn op dit moment afhankelijk van een aantal grote IT-leveranciers, wat risico’s met zich mee kan brengen. In 2025 is een eerste verkenning uitgevoerd. Daarbij is onderzocht waar de belangrijkste risico’s liggen en welke handelingsperspectieven waterschappen hebben om hiermee om te gaan. Het doel: hun weerbaarheid, veerkracht en betrouwbaarheid vergroten.

In de verkenning zijn de handelingsperspectieven in meer detail uitgewerkt op sectoraal niveau en voor de waterschappen individueel, op korte (6 maanden), middellange (6-18 maanden) en lange (1- 4 jaar) termijn. Het rapport is zeer gewaardeerd. In de eerste maanden van 2026 is het vervolgtraject opgestart. 

Op het gebied van AI liggen veel kansen om waterschappen te ondersteunen. Dat is niet alleen een kwestie van techniek, ook ethiek en duurzaamheid zijn hiervoor relevante thema’s.

hWh heeft samen met o.a. Deltares een verkenning gedaan op de inzet van AI-instrumenten in het waterbeheer.  Ook is een plan opgesteld om de samenhang te brengen in de verschillende AI-trajecten die de waterschappen initiëren binnen hWh.

Daarnaast onderzochten we quantum computing. Met name de ontwikkelingen op het vlak van quantum-sensoren lijken kansrijk voor waterschapstoepassingen. Zelfs op korte termijn ontstaan hierdoor mogelijkheden voor nieuwe vormen van metingen.   

TMX is een systeem waarmee een aantal waterschappen een deel van het watersysteembeheer uitvoert. Het gaat hierbij om het meten, regelen en controleren van het waterpeil.

Na faillissement van de leverancier heeft hWh op verzoek van de waterschappen de oplossing, het team en het operationeel houden van het systeem overgenomen.

Nu het TMX-systeem aan het einde van zijn levensduur is, is een nieuwe aanbesteding uitgevoerd. Deze aanbesteding heeft inmiddels geleid tot contractering van een consortium dat de continuïteit van het huidige TMX-systeem in 2026 overneemt en parallel werkt aan een nieuwe, robuuste oplossing.

BIM is een geïntegreerde digitale werkmethode en 3D‑model waarmee alle partners informatie delen om het ontwerp van een zuivering, kering, gemaal enz. beter beheersbaar te realiseren.

Waterschappen maken meer en meer gebruik van deze standaard en een aantal waterschappen heeft zich verenigd in een werkgroep BIM. 

In de afgelopen maanden is onder begeleiding van een communitymanager een aantal resultaten geboekt. Zo doen nu alle waterschappen mee. De samenwerking met de markt is actief opgezet en er zijn breed toepasbare standaarden voor 3D‑ontwerpen ontwikkeld.

In februari is hWh, namens de waterschappen, officieel toegevoegd als deelnemer aan het Federatief Datastelsel (FDS). Andere partijen die deelnemen zijn het Kadaster, Logius, CBS en BZK. 

Het FDS maakt overheidsdata makkelijker vindbaar, deelbaar en bruikbaar, en binnen het stelsel worden datasets aangeleverd via het Gegevensknooppunt Waterschappen.

Als enige deelnemer leveren we data aan die niet wettelijk verplicht is. Daar zijn we trots op, want zo laten we zien dat we koploper zijn in het gestructureerd aanbieden van (open) data volgens de basisprincipes van het FDS.

Verder heeft het team Datastromen een betrouwbare en actuele data van de waterschapsgrenzen aangeleverd. Dit is ter voorbereiding op de waterschapsverkiezingen. Met deze data kunnen gemeenten de juiste adressen van een stempas voorzien.

In opdracht van het Ministerie van BZK is onderzoek gedaan naar de uitvoeringslasten van de AI-verordening. Doel was om gedetailleerd inzicht te krijgen in de implementatiekosten van de AI-verordening bij waterschappen.    

Dergelijke onderzoeken werden eerder door externe consultants uitgevoerd. De toegevoegde waarde van de uitvoering door hWh, gesteund door de Unie van Waterschappen, zit in de gekozen aanpak: vanuit sectorkennis en in nauwe samenwerking met de waterschappen is een gezamenlijke duiding ontstaan van complexe begrippen en beoordelingskaders. Dit heeft positieve invloed op de toepasbaarheid en bespaart kosten.   

Op 27 maart 2026 organiseerde hWh weer de jaarlijkse Waterinfodag samen met STOWA, Informatiehuis Water en Rijkwaterstaat. De 980 bezoekers, afkomstig van waterschappen, bedrijven, provincies, gemeente en Rijk en 80 exposanten waardeerden de editie 2026 met een 8,6.

Het thema “Van Data naar Daadkracht” benadrukte het belang van samenwerking tussen techniek, beleid en praktijk om van inzicht naar impact te komen en waterdata beter te benutten voor beter en duurzamer waterbeheer.

PCP‑WISE is een Europees innovatieproject dat via Pre‑Commercial Procurement nieuwe oplossingen ontwikkelt voor klimaatbestendig waterbeheer, met behulp van satellietdata, veldmetingen en AI.

hWh doet mee in een consortium van 26 partijen. We organiseren als hoofdinkoper voor dit consortium een aanbesteding die marktpartijen uitdaagt om met innovatieve oplossingen te komen die meer inzicht bieden in de bodemvocht-situatie op basis van satelliet-waarnemingen. 

Er was grote interesse uit de markt: uit maar liefst 25 inschrijvingen hebben we vijf consortia geselecteerd. Zij werken de komende maanden hun aangeboden oplossing verder uit. In het tweede tertiaal van 2026 volgt een tweede selectieronde, waarna drie consortia de oplossing uitwerken tot een ‘proof of concept’.  

We hebben twee sessies georganiseerd over de toekomst van waterveiligheid en waterbeheer. Daarmee leggen we een fundament voor gezamenlijk nadenken over de toekomst en ondersteunen we de menselijke kant van transformatie, omdat nadrukkelijk het denken in andere mogelijkheden wordt gestimuleerd. We hebben gewerkt aan het duidelijk toelichten het belang van toekomstonderzoek in digitaal denken en doen. Daarvoor hebben we de verbinding met Stichting Toekomstbeeld der Techniek gelegd.

In 2026 streven we ernaar drie breed toepasbare kennisproducten op te leveren. De verkenning naar digitale duurzaamheid is al gestart, de thema’s quantum en autonome systemen en robotisering volgen in het tweede trimester.